Minggu XIV Dung Trinitatis
06 September 2026
Manghaholongi
Debata
dohot dongan jolma
Kasih kepada Allah
dan sesama Manusia
5 Musa
11: 13 – 21
1.
Patujolo
Digombarhon buku
5 Musa do sian mula bona sahat ro
di ujung, ima pangaradeon
ni bangso Israel laho
mamongoti tano parpadanan, i ma
huta ni halak Kanaan, huta ni angka
bangso parbegu. Pangaradeon i mansai jamot dibahen si Musa, ala andul marasing
do siadopan ni bangso Israel di tano
sibongotan nasida i sian tano Misir na tinadinghon nasida. Ndada holan perbeguon ni angka bangso Kanaan
i siadopan nasida. Tano na mardolokdolok dohot rihit na bidang do Kanaan i, jala holan marhangoluan
sian udan do angka
suansuanan
disi; ndada songon na di Misir, adong
sunge Nil na torus mamornohi tano
gabe napu angka suansuanan. Alai anggo
na rumingkot jamothonon nasida ima
elaela ni angka bangso parbegu na
humaliang nasida, alani mansai ringkot jamot unang
sanga taela marsomba tu Debata sileban,
ima
nanaeng pasahaton
ni turpuhon.
2.
Hatorangan ni Turpuk
a. Na marsaulihon Kanaan i
ima
na unduk tu
hata-Na
Memang, nunga leleng bangso Israel ditogutogu Debata asa gabe bangso na satia mangulahon hata-Na. Mamuha dung ditobus nasida sian parhatobanan Misir, dipataripar
mamolus laut
rara, diparmudumudu jala diramoti saleleng di parhorsihan,
marulakloni do mangonai uhum ni Debata tu nasida, ganup dilaosi nasida patik-
Na. Alai sai
dipasuang
Debata do pasupasu-Na
tu
bangso na tangkang i, asalma olo nasida pauba rohana na tangkang
i. Pola do 40 taon lelengna bangso Israel di parhorsihan i diajar Debata, asa tung
di hangoluhon angka Tona na pinasahat-Na marhite si Musa, ai diigil Debata nasida gabe bangso
na badia.
Andorang so taripar nasida nasida tu tano Kanaan i, dipaingot si Musa
muse bangso i, asa
sai
diparateatehon nasida sandok hata ni Debata.
Molo
so
diparateatehon nasida hatani Debata, ndang
tarparsaulihon nasida tano Kanaan i, alai baliksa gabe marpiarpiar
ma rimas ni Jahowa
mida
bangso i. Molo dihalanggushon nasida hat ani Debata di inganan na imbaru i, hinsuon ni Jahowa do
pintu ni langit i maniopi
unang
tuat
udan i, tano i pe
ndang lehononna
gogona, jala
angka na manginganisa pe
mago
ma sian tano na denggan i (ay. 17).
Asa sahat diparsaulihon bangso i hadengganon ni tano bagabaga i, ingkon saluhut nasida gabe halak na unduk tu hata ni Debata. Halak na unduk tu hata ni Debata, i do na
tau marsaulihon nasa pasupasu
sian tano bagabaga i. Asa molo didok di ayat 18 “Antong
sai parateatehon
hamu ma angka hatangkon jala pamasuk hamu tu rohamuna jala rahuthon hamu angka i bahen partinandaan di atas
tanganmuna, jala bahen parningotan di holangholang ni
matamuna”, na marlapatan do i: Ingkon sian nasa roha
, sian nasa gogo dohot sian pingkiran na torang
nasida mangula siulaonnasida, na hombar tu hata ni Debata (5 Musa 6:5: ayat tahun pengajaran iman di tengah keluarga; Mat. 22: 37: Patik na ummangat).
b. Natoras
do guru ni
bangso
na satia tu Debata
Bangso na unduk tu hata ni Debata,
na talup manjalo nasa
parsaulian sian
tano na nilehon ni Debata bahen teanteanan nasida, i ma bangso
na tangkas mangarade
sundut na umposo (dakdanak, remaja-tunas
imbaru,
naposobulung manang generasi muda) asa magodang dibagasan poda, pngajarion dohot haporseaon na polin. Alani ido ingkon tangkas adong
panghobasion, panogunoguon na intensif tu angka sundut na umposo,
songon na niondolhon ni ayat 19 i, ai shema Israel do i naung dipaullop di bindu 6. Panogunoguon na
intensif patupaon ni natoras marhitehite panghataion manang diskusi manaringoti hat ani Debata. Patupaon ni angka
natoras ma
i di
ragam ni angka
tingki (kesempatan)
dohot pangulaon (aktivitas),
i ma tingki hundulhundul dijabu, di tingki mardalani di pardalanan, di tingki laho
modom, dohot di tingki laho hehe sian podoman. Lapatanna,
ingkon gabe guru do natoras di angka
anakhonna, na bertanggungjawab mangajarhon hasintongan ni hat ani Debata tu
nasida. Molo ganup natoras mangulahon i
dapotan pasupasu ma
sandok bangso i. Ai molo sandok keluarga ni bangso i gabe keluarga
na unduk tu hata ni Debata, jumpang
ma bangso na satia tu Debata. Porsi ni natoras mansai sentral laho
menontuhon keluarga
i gabe
keluarga na satia tu
Debata.
3.
Paraithon tu Jamita
a. Molo tapaihutihut do sejarah ni hita
Batak, ra sude
do hita ingkon marhatopothon paboa basabasa ni Debata do haroro ni barita na uli
tu halak Batak. Ala ro barita na uli manirai bangso Batak, gabe halak na hatop marhamajuon hita. Tontu ndang
tarsirang hamajuon
ni bangso Batak.
Alai sian pamerengan na
nalnal nuaeng di parsaoran ni huria,
hira na lam moru do hasatiaon ni halak Batak. Sotung
do ulaning ala ni parsiajaran di hatani Debata na hurang manang na malobihu gabe
maol diantusi? Ai ndang pola maila hita, molo didok
generasi
muda on “kenapa
lebih enak di gereja sana kebaktian amang?”. Sungkunsungkun
on olo
mambahen iba mauas
manang tarhatotong huhut sangkohot. Sungkunsungkun na
mansai maol alusan, alani
rap
mangalusi
ma
hita di sungkunsungkun
i.
b. Ida hita ma,
nunga bahat angka parsorion na tasalpui, nunga manang piga era dohot orde naung tabolus,
alai hot dope jongjong huria gabe inganan pengajaran iman di tengah keluarga. Tontu ndang
na membela diri, alai
ala
hot dope marojahan do ajaran na polin hita, sipata gabe ditinggalhon alani polinna, sipata ndang
diantoi alani
rongkingna.
Alai mangihuthon turpuhon,
ingkon hata-Na na sintongsintong i do sipodahonon, agia pe sipata
suga tu roha ni sihatoropan.
c. Sejarah Jahudi mencatat, ia
molo
disungkun halak
Jahudi ro di nuaeng: “piga halak ma najolo bangsomuna
na pinalua
ni Debata sian Misir?”. Ndada
bilanganna be
dipaboa, alai alusna
“au ma
sada na pinaluaNa i”,
hape na imbaru tubu dope
ibana. Sian alus i dapot hita
parsiajaran haporseaon, sejarah ndada holan
marningot taon dohot jumlah, alai sejarah ima pengalaman iman ala
pambahenan ni Debata, ido
sipajojoron di ngolu on.
Amen.

Posting Komentar untuk "Sermon Jamita Epistel-5 Musa 11: 13 – 21 "