BAHAN SERMON MINGGU REMINISCERE / BALGA DO HOLONG NI DEBATA TU PORTIBI ON”


 

BAHAN JAMITA

MINGGU REMINISCERE, 1 MARET 2026

“BALGA DO HOLONG NI DEBATA TU PORTIBI ON”

EV: JOHANNES 3:1-17             EP : JEREMIA 31:31-34              PATIK

I. PATUJOLO

Evangelium/Injil Johannes on disurathon dohot tujuan na tangkas, songon na didok di Johannes 20:31, “asa porsea hamu, Jesus do Kristus, Anak ni Debata; jala asa hamu angka na porsea i dapotan hangoluan marhitehite goarNa”. Ia panuratna, mangihuthon tradisi ni huria (gereja mua-mula), ima Apostel Johannes, anak ni si Sebedeus (Mateus 4:21), sahalak sian sisean ni Jesus (salah satu dari tiga murid inti Yesus). Barita na Uli on disurathon di Epesus, di ujung ni abad parjolo (hira-hira taon 90-100 M). Di surathon on laho patoguhon haporseaon ni huria, ala halak Kristen hatihai mangadopi pangaleleon sian halak Jahudi nang tekanan sian bangso Rom. Dohot mangadopi parpoda haliluon sian bagasan/internal.

Adong do perbedaan ni Injil Sinoptik (Mateus, Markus, Lukas), lam tangkas do diondolhon si Johannes identitas haDebataon ni Jesus. Sian bindu parjolo, di patandahon do Jesus songon Hata na gabe Daging (Joh.1:1). Ndang di bahen si Johannes narasi na ganjang songon Injil Sinoptik na manggombarhon manang na manurathon sandok panghobasion ni Jesus di portibi on. Gariada, di tawarhon si Johannes do angka tingki/momen na ummetmet, di tingki na rap Jesus dohot angka halak na tontu. Angka dia mai? Songon boru Samaria na di lambung ni sumur (Joh. 4), dipamalum baoa na mapitung tubu (Joh.9), dipangolu si Lasarus (Joh.11) dohot angka na asing. Ia turpuk on mangihuthon na masa di Johannes bindu 2, na dipatupa Jesus angka tanda halongangan (aek gabe anggur) dohot paiashon Bagas Joro. Godang do na porsea ala ni angka tanda na binahen ni Jesus, alai diboto Ibana do roha ni saluhut jolma. Jadi, pangkeon ni si Johannes do momen on, panghataion na jempek on si Nikodemus dohot Jesus, laho paubahon pangantusionta taringot tu ise do Debata jala songondia do Debata mangula di portibi on.

 


II. HATORANGAN

1.   Tuhan Jesus dohot si Nikodemus (Ayat 1-2)

Nikodemus: sahalak Parise sibotosurat na ringgas mangaradoti patik, sada guru dihalak Israel, jala sahalak sintua na tarbarita. Lumobi ma na gabe anggota Sanhedrin, i ma dewan tinggi/pengadilan tinggi na marhuaso di halak Jahudi. Ibana do gabe sada gombaran ni punguan parugamo na unduk alai na so mangantusi taringot tu haluaon na sintong, na nihatahon ni Jesus.

Boasa si Nikodemus ro borngin-borngin manopot manang mangalului Jesus? Na boi do tingki arian si Nikodemus ro manopot Jesus, alai olo do diambati torop ni jolma na mangihuthon Jesus. Lumobi ma tottu ingkon pasidingon jala dipalao angka donganna, molo tarboto na ditolopi jala di haporseai si Nikodemus pangajarion nang tanda halongangan na binahen ni Jesus. Alai ndang adong dipaboa alasan manang hatorangan di Bibel. Sada sian peran/ulaon ni anggota Sanhedrin i ma laho manungkun angka kemungkinan panurirang pargapgap. Jadi masuk akal do molo disuru si Nikodemus manangkasi Jesus.

Godang do halak Parise manghasogohon Jesus ala dileai Ibana huaso, patik dohot pangantusion parugamoon nasida. Alai asing do si Nikodemus. Mansai hormat jala sangap do ibana tu Jesus marhite na manjou Ibana “Gurunami”. Laos dipuji ibana do Jesus marhite na didok Guru Bolon do Jesus na sinuru ni Debata jala dirajumi do hagogoonNa marharoroan sian Debata (Ayt.2). Pandohan ni si Nikodemus dison, ndang apala tangkas dope diantusi lapatan ni taringot tu Hamuliaon ni Jesus, ima Anak ni Debata, na gok asi ni roha dohot hasintongan (Joh. 1:14). Jesus ndada holan sian Debata, alai Jesus do Debata (Joh.20:28).

2.   Hatutubu na imbaru (Ayat 3-8)

“Dung i ninna Jesus ma mangalusi: Situtu do na Hudok on tu ho, ia so tubu jolma sian ginjang, ndang tarbahensa marnida harajaon ni Debata.” Istilah tubu paduahalihon (hata Gorik: anōthen) boi do lapatanna: tubu sian ginjang, tubu muse. Diondolhon Jesus do paboa status parugamoon: na pomparan ni si Abraham, na godang parbinotoan di Patik, ndang na gabe jaminan sahalak jolma marnida jala bagian sian harajaon ni Debata. Hatutubu na imbaru ima ulaon ni Tondi Parbadia, ndada alani usaha nang pambahenan ni jolma. On ma na patoguhon haimbaruon ni roha na gok marhite asi ni roha ni Debata. Tutu, maol do antusan ni si Nikodemus taringot tu hatutubu na imbaru na nidok ni Jesus i, ala ni i disungkun ibana ma muse, “Tung tarbahen ma jolma i tubu muse, dung matua? Pangantusion ni si Nikodemus, tubu paduahalihon i ma tubu pardagingon. Alani i, dipatorang Jesus do lapatan ni tubu paduahalihon. Tontu, ndang taringot tu partubu ni daging/jasmani na nidok ni Jesus. Tubu paduahalihon lapatanna haimbaruon (kelahiran rohani).

Haimbaruon ingkon hilalaon ni ganup na porsea ala dimulana i jolma nunga mardosa. Songon jolma na parjolo, Si Adam ima sifat pardosa (1 Musa 3). Alai jolma na imbaru i hibul do ditompa Tondi Parbadia marhite Hata i, puncakna di pandidion aek dohot Tondi, mambahen ibana talup masuk tu Harajaon ni Debata. 2 Korint 5:17 mandok, “Asa molo dibagasan Kristus halak, na tinompa na imbaru ma i, nunga salpu na robi, nunga ro na imbaru”. Parange na imbaru on ma parmulaan ni pemulihan/haimbaruon rupa ni jolma na tinompa Debata, tumiru rupaNa, tudos tu pangalahoNa (1 Musa 1:26). Ala ni na mago do gombaran ni Debata (Imago Dei) rap dohot hadadabu ni hajolmaon tu bagasan dosa, gabe ngolu na imbaru on ma nuaeng diida songon ngolu “Kristus di bagasan hita”. Jadi, mate ma daging nang parulaan na buruk i dibagasan na porsea na manjangkon Jesus Kristus. Rom 6:4, "Antong, nunga tartanom hita rap dohot Ibana, marhitehite pandidion i tu bagasan hamatean, asa mangolu hita di ngolu na imbaru, songon Kristus naung hehe sian na mate marhitehite hasangapon ni Ama i."

Ngolu na imbaru ima ngolu na so be mangasahon gogonta sandiri, alai mangolu dibagasan lomo ni roha ni Debata (Lukas 22:42b). Jolma na imbaru i ndang be mangido asa diargai, dipuji, dipatimbul manang mangalului hasangapon tu dirina sandiri, alai sai marsitutu do manghangoluhon ngolu na pasangaphon Debata. Jolma na imbaru i pe ndang olo mamintori dirina, alai tongtong manopoti dosana, tongtong paimbaruhon parngoluonna maradophon Debata dohot dongan jolma, tongtong mangolu dibagasan haporseaon (Roma 1:17).

Holong ni Kristus mangonjar angka na tubu paduahalihon asa sumeahon hosana tu Debata dohot tu angka dongan jolma bahen hasangapon ni Debata (Joh. 15:13). Ala ni i, angka naung manghilalahon hatutubu na imbaru ingkon adong do parange ni Jesus, ima na mangolu dibagasan holong ni roha (1 Korint 13:3,13). Jadi, lam margogo ma jolma na imbaru i marhite na manangihon hata ni Debata, mangarimangi jala manghangoluhonsa. Tondi Parbadia ma na gabe Tondi pargogo di angka na marsitutu manghangoluhon ngolu na imbaru. Didok Jesus, "Mangullus do alogo tu lomo ni rohana, jala dibege hamu do soarana, alai ndang diboto hamu sian dia haroroanna manang tu dia laho. Songon i do nang ganup na tubu sian Tondi." Lapatanna, songon alogo nang pe so tarida, boi do tandaon sian ulaonna dohot sian pardalananna. Songon i ma marhite Tondi Parbadia, nang pe so tarida, boi do tandaonta ulaonna, dohot panghorhonna tu angka naung manghilalahon hatutubu na imbaru di bagasan Debata.

3.   Dipatimbo Jala Dipabangkit do Anak ni Jolma i (Ayat 9–15).

Dipaboa Jesus do tu si Nikodemus holan Ibana, Jesus do naung manaek jala tuat sian Banua Ginjang, jala ingkon patimboon (diparsilangkon) do Ibana asa dapotan hangoluan salelenglelengna diangka na porsea di Ibana. Jesus martudutudu tu peristiwa di 4 Musa 21; ulok tombaga na pinatimbo ni si Musa. Songon halak Israel naung malua uju mamereng ulok i, songon i ma Anak ni jolma i ingkon patimboon asa malua ganup na porsea. Makna teologis na: Silang i, ido parhitean ni haluaon. Haporseaon tu Jesus mamboan hangoluan saleleng ni lelengna. Haluaon i ndada hinorhon ni pambahenanta, alai hinorhon ni pos ni roha tu Jesus do. Disuriranghon Jesus do hamamateNa songon hagogok ni sangkap haluaon na pinatupa ni Debata.

 

4.       Holong ni roha ni Debata tu Portibi on (Ayat 16–17).

Ayat 16 on ma inti ni Barita na Uli i: “Ai songon on do holong ni roha ni Debata di portibi on...” Dipaboa Debata do tu hita di bagasan HataNa sahali do mangolu, sahali mate, dung i mangadopi ari paruhuman. Disuru Debata Ama i do AnakNa mate humophop hita, marhite i manggarar uhum ni dosanta. Diparade Debata do dalan haluaon, marhite anak-Na, Jesus sipalua hita. Holan na ringkot ulahononta, i ma manjalo sangkap haluaon i jala manghaposi Ibana, manang manulak i—manulak Ibana. Holan na dua i do pilihan.

Pigapiga poin teologis na ringkot: Sian Debata do inisiatif haluaon i. MotivasiNa ima Holong. Objekna ima portibi on (ndang holan Israel). Parhitean ni haluaon i ma Anak na sasada i. Alus ni jolma i ma porsea di Ibana. TujuanNa i ma hangoluan na saleleng ni lelengna. Jala misi ni Jesus ndada manguhumi, alai paluahon do. On ma patuduhon hasasahat ni holong dohot asi ni roha ni Debata na paluahon.

 

III. PANIMPULI

Haluaon i ndada hinorhon ni ulaon manang haboion ni jolma, alai silehonlehon ni Debata do i tu manisia. Alai, ndang sude halak otomatis mandapot inganan di Harajaon ni Debata. Halak na talup marnida jala gabe bagian ni Harajaon ni Debata ima angka na bertanggungjawab di haluaon na pinasahat ni Debata tu hita, i ma marhite na mangolu dibagasan hasatiaon dohot holong ni roha (maradophon Debata dohot tu angka jolma).

Silehonlehon do haluaon i. "Tubu paduahalihon, tubu muse" ndada taringot tubu di pardagingon/jasmani na ingkon masuhanna muse siubeon/bortian ni inana, alai ngolu na marhaporseaon tu Jesus i marhite na padaohon, manadinghon dohot mamatehon pola ngolu na buruk i laho manghangoluhon ngolu na imbaru rap dohot Debata. Ise do na olo jala na tuk mangulahonsa? Holan halak na togu marhaporseaon dohot na marpanghirimon na tuk manghangoluhon i.

Ngolu na imbaru ima ngolu na marhaporseaon. Jala haporseaon i dipatuduhon marhite pambahenanta (Jakobus 2:17) dohot pangoloionta tu Jesus na tahaporseai. Songon halak Kristen hita, ingkon boi do hita mandok: "Ndada ahu be na mangolu i nuaeng; Kristus do mangolu di bagasan ahu. Ia mangolu pe ahu nuaeng di bagasan daging, mangolu marhitehite haporseaon di Anak ni Debata, na mangkaholongi ahu jala na mangalehon dirina humongkop ahu." (Galatia 2:20). Amen

 Nanigurithon : Gr. Almes Parasian Tanjung

Sian : HKI RESORT GUNUNG MARIA

Bahan Sermon Daerah I Sumatera Timur I


Posting Komentar

0 Komentar