BAHAN JAMITA
MINGGU REMINISCERE, 1
MARET 2026
“BALGA DO HOLONG NI DEBATA TU
PORTIBI ON”
EV: JOHANNES 3:1-17 EP : JEREMIA 31:31-34 PATIK
I. PATUJOLO
Evangelium/Injil
Johannes on disurathon dohot tujuan na tangkas, songon na didok di Johannes
20:31, “asa porsea hamu, Jesus do Kristus, Anak ni Debata; jala asa hamu angka
na porsea i dapotan hangoluan marhitehite goarNa”. Ia panuratna, mangihuthon
tradisi ni huria (gereja mua-mula), ima Apostel Johannes, anak ni si Sebedeus
(Mateus 4:21), sahalak sian sisean ni Jesus (salah satu dari tiga murid inti
Yesus). Barita na Uli on disurathon di Epesus, di ujung ni abad parjolo
(hira-hira taon 90-100 M). Di surathon on laho patoguhon haporseaon ni huria, ala
halak Kristen hatihai mangadopi pangaleleon sian halak Jahudi nang tekanan sian
bangso Rom. Dohot mangadopi parpoda haliluon sian bagasan/internal.
Adong do perbedaan
ni Injil Sinoptik (Mateus, Markus, Lukas), lam tangkas do diondolhon si
Johannes identitas haDebataon ni Jesus. Sian bindu parjolo, di patandahon do
Jesus songon Hata na gabe Daging (Joh.1:1). Ndang di bahen si Johannes narasi
na ganjang songon Injil Sinoptik na manggombarhon manang na manurathon sandok
panghobasion ni Jesus di portibi on. Gariada, di tawarhon si Johannes do angka tingki/momen
na ummetmet, di tingki na rap Jesus dohot angka halak na tontu. Angka dia mai?
Songon boru Samaria na di lambung ni sumur (Joh. 4), dipamalum baoa na mapitung
tubu (Joh.9), dipangolu si Lasarus (Joh.11) dohot angka na asing. Ia turpuk on
mangihuthon na masa di Johannes bindu 2, na dipatupa Jesus angka tanda
halongangan (aek gabe anggur) dohot paiashon Bagas Joro. Godang do na porsea
ala ni angka tanda na binahen ni Jesus, alai diboto Ibana do roha ni saluhut
jolma. Jadi, pangkeon ni si Johannes do momen on, panghataion na jempek on si
Nikodemus dohot Jesus, laho paubahon pangantusionta taringot tu ise do Debata
jala songondia do Debata mangula di portibi on.
II. HATORANGAN
1.
Tuhan
Jesus dohot si Nikodemus (Ayat 1-2)
Nikodemus:
sahalak Parise sibotosurat na ringgas mangaradoti patik, sada guru dihalak
Israel, jala sahalak sintua na tarbarita. Lumobi ma na gabe anggota Sanhedrin, i
ma dewan tinggi/pengadilan tinggi na marhuaso di halak Jahudi. Ibana do gabe
sada gombaran ni punguan parugamo na unduk alai na so mangantusi taringot tu
haluaon na sintong, na nihatahon ni Jesus.
Boasa
si Nikodemus ro borngin-borngin manopot manang mangalului Jesus? Na boi do
tingki arian si Nikodemus ro manopot Jesus, alai olo do diambati torop ni jolma
na mangihuthon Jesus. Lumobi ma tottu ingkon pasidingon jala dipalao angka
donganna, molo tarboto na ditolopi jala di haporseai si Nikodemus pangajarion
nang tanda halongangan na binahen ni Jesus. Alai ndang adong dipaboa alasan
manang hatorangan di Bibel. Sada sian peran/ulaon ni anggota Sanhedrin i ma
laho manungkun angka kemungkinan panurirang pargapgap. Jadi masuk akal do molo
disuru si Nikodemus manangkasi Jesus.
Godang
do halak Parise manghasogohon Jesus ala dileai Ibana huaso, patik dohot pangantusion
parugamoon nasida. Alai asing do si Nikodemus. Mansai hormat jala sangap do
ibana tu Jesus marhite na manjou Ibana “Gurunami”. Laos dipuji ibana do Jesus
marhite na didok Guru Bolon do Jesus na sinuru ni Debata jala dirajumi do hagogoonNa
marharoroan sian Debata (Ayt.2). Pandohan ni si Nikodemus dison, ndang apala
tangkas dope diantusi lapatan ni taringot tu Hamuliaon ni Jesus, ima Anak ni
Debata, na gok asi ni roha dohot hasintongan (Joh. 1:14). Jesus ndada holan
sian Debata, alai Jesus do Debata (Joh.20:28).
2.
Hatutubu na imbaru (Ayat 3-8)
“Dung i ninna Jesus ma mangalusi: Situtu
do na Hudok on tu ho, ia so tubu jolma sian ginjang, ndang tarbahensa marnida
harajaon ni Debata.” Istilah tubu paduahalihon (hata Gorik: anōthen) boi do lapatanna: tubu
sian ginjang, tubu muse. Diondolhon Jesus do paboa status parugamoon: na
pomparan ni si Abraham, na godang parbinotoan di Patik, ndang na gabe jaminan
sahalak jolma marnida jala bagian sian harajaon ni Debata. Hatutubu na imbaru
ima ulaon ni Tondi Parbadia, ndada alani usaha nang pambahenan ni jolma. On ma
na patoguhon haimbaruon ni roha na gok marhite asi ni roha ni Debata. Tutu, maol do antusan
ni si Nikodemus taringot tu hatutubu na imbaru na nidok ni Jesus i, ala ni i
disungkun ibana ma muse, “Tung tarbahen ma jolma i tubu muse, dung matua?
Pangantusion ni si Nikodemus, tubu paduahalihon i ma tubu pardagingon. Alani i,
dipatorang Jesus do lapatan ni tubu paduahalihon. Tontu, ndang taringot tu
partubu ni daging/jasmani na nidok ni Jesus. Tubu paduahalihon lapatanna
haimbaruon (kelahiran rohani).
Haimbaruon ingkon hilalaon ni ganup na
porsea ala dimulana i jolma nunga mardosa. Songon jolma na parjolo, Si Adam ima
sifat pardosa (1 Musa 3). Alai jolma na imbaru i hibul do ditompa Tondi
Parbadia marhite Hata i, puncakna di pandidion aek dohot Tondi, mambahen ibana
talup masuk tu Harajaon ni Debata. 2
Korint 5:17 mandok, “Asa molo dibagasan Kristus halak, na tinompa na imbaru ma
i, nunga salpu na robi, nunga ro na imbaru”. Parange na imbaru on ma
parmulaan ni pemulihan/haimbaruon rupa ni jolma na tinompa Debata, tumiru
rupaNa, tudos tu pangalahoNa (1 Musa 1:26). Ala ni na mago do gombaran ni
Debata (Imago Dei) rap dohot hadadabu ni hajolmaon tu bagasan dosa, gabe ngolu
na imbaru on ma nuaeng diida songon ngolu “Kristus di bagasan hita”. Jadi, mate
ma daging nang parulaan na buruk i dibagasan na porsea na manjangkon Jesus
Kristus. Rom 6:4, "Antong, nunga
tartanom hita rap dohot Ibana, marhitehite pandidion i tu bagasan hamatean, asa
mangolu hita di ngolu na imbaru, songon Kristus naung hehe sian na mate
marhitehite hasangapon ni Ama i."
Ngolu na imbaru ima ngolu na so be
mangasahon gogonta sandiri, alai mangolu dibagasan lomo ni roha ni Debata
(Lukas 22:42b). Jolma na imbaru i ndang be mangido asa diargai, dipuji,
dipatimbul manang mangalului hasangapon tu dirina sandiri, alai sai marsitutu
do manghangoluhon ngolu na pasangaphon Debata. Jolma na imbaru i pe ndang olo
mamintori dirina, alai tongtong manopoti dosana, tongtong paimbaruhon
parngoluonna maradophon Debata dohot dongan jolma, tongtong mangolu dibagasan
haporseaon (Roma 1:17).
Holong ni Kristus mangonjar angka na
tubu paduahalihon asa sumeahon hosana tu Debata dohot tu angka dongan jolma
bahen hasangapon ni Debata (Joh. 15:13). Ala ni i, angka naung manghilalahon
hatutubu na imbaru ingkon adong do parange ni Jesus, ima na mangolu dibagasan
holong ni roha (1 Korint 13:3,13). Jadi, lam margogo ma jolma na imbaru i
marhite na manangihon hata ni Debata, mangarimangi jala manghangoluhonsa. Tondi
Parbadia ma na gabe Tondi pargogo di angka na marsitutu manghangoluhon ngolu na
imbaru. Didok Jesus, "Mangullus do
alogo tu lomo ni rohana, jala dibege hamu do soarana, alai ndang diboto hamu
sian dia haroroanna manang tu dia laho. Songon i do nang ganup na tubu sian
Tondi." Lapatanna, songon alogo nang pe so tarida, boi do tandaon sian
ulaonna dohot sian pardalananna. Songon i ma marhite Tondi Parbadia, nang pe so
tarida, boi do tandaonta ulaonna, dohot panghorhonna tu angka naung
manghilalahon hatutubu na imbaru di bagasan Debata.
3. Dipatimbo Jala Dipabangkit do Anak ni Jolma i (Ayat 9–15).
Dipaboa
Jesus do tu si Nikodemus holan Ibana, Jesus do naung manaek jala tuat sian
Banua Ginjang, jala ingkon patimboon (diparsilangkon) do Ibana asa dapotan
hangoluan salelenglelengna diangka na porsea di Ibana. Jesus martudutudu tu peristiwa di 4 Musa
21; ulok tombaga na pinatimbo ni si Musa. Songon halak Israel naung malua uju
mamereng ulok i, songon i ma Anak ni jolma i ingkon patimboon asa malua ganup na porsea. Makna teologis na:
Silang i, ido parhitean ni haluaon. Haporseaon tu
Jesus mamboan hangoluan saleleng ni lelengna. Haluaon i ndada hinorhon ni
pambahenanta, alai hinorhon ni pos ni roha tu Jesus
do. Disuriranghon Jesus do hamamateNa songon hagogok ni sangkap haluaon na
pinatupa ni Debata.
4.
Holong ni roha ni Debata tu Portibi on
(Ayat 16–17).
Ayat 16 on ma inti ni Barita na Uli i: “Ai songon on do holong ni roha ni Debata di
portibi on...” Dipaboa Debata do tu hita di bagasan HataNa sahali do mangolu,
sahali mate, dung i mangadopi ari paruhuman. Disuru Debata Ama i do AnakNa mate
humophop hita, marhite i manggarar uhum ni dosanta. Diparade Debata do dalan
haluaon, marhite anak-Na, Jesus sipalua hita. Holan na ringkot ulahononta, i ma
manjalo sangkap haluaon i jala manghaposi Ibana, manang manulak i—manulak
Ibana. Holan na dua i do pilihan.
Pigapiga poin teologis na ringkot: Sian Debata
do inisiatif haluaon i. MotivasiNa ima Holong. Objekna ima portibi on (ndang
holan Israel). Parhitean ni haluaon i ma Anak na sasada i. Alus ni jolma i ma
porsea di Ibana. TujuanNa i ma hangoluan na saleleng ni lelengna. Jala misi ni
Jesus ndada manguhumi, alai paluahon do. On ma patuduhon hasasahat ni holong
dohot asi ni roha ni Debata na paluahon.
III. PANIMPULI
Haluaon i ndada hinorhon ni ulaon manang
haboion ni jolma, alai silehonlehon ni Debata do i tu manisia. Alai, ndang sude
halak otomatis mandapot inganan di Harajaon ni Debata. Halak na talup marnida
jala gabe bagian ni Harajaon ni Debata ima angka na bertanggungjawab di haluaon
na pinasahat ni Debata tu hita, i ma marhite na mangolu dibagasan hasatiaon
dohot holong ni roha (maradophon Debata dohot tu angka jolma).
Silehonlehon do haluaon i. "Tubu
paduahalihon, tubu muse" ndada taringot tubu di pardagingon/jasmani na
ingkon masuhanna muse siubeon/bortian ni inana, alai ngolu na marhaporseaon tu
Jesus i marhite na padaohon, manadinghon dohot mamatehon pola ngolu na buruk i
laho manghangoluhon ngolu na imbaru rap dohot Debata. Ise do na olo jala na tuk
mangulahonsa? Holan halak na togu marhaporseaon dohot na marpanghirimon na tuk
manghangoluhon i.
Ngolu na imbaru ima ngolu na
marhaporseaon. Jala haporseaon i dipatuduhon marhite pambahenanta (Jakobus
2:17) dohot pangoloionta tu Jesus na tahaporseai. Songon halak Kristen hita, ingkon
boi do hita mandok: "Ndada ahu be na
mangolu i nuaeng; Kristus do mangolu di bagasan ahu. Ia mangolu pe ahu nuaeng
di bagasan daging, mangolu marhitehite haporseaon di Anak ni Debata, na
mangkaholongi ahu jala na mangalehon dirina humongkop ahu." (Galatia
2:20). Amen
Sian : HKI RESORT GUNUNG MARIA
Bahan Sermon Daerah I Sumatera Timur I


0 Komentar